چالش هاي همكاري با مؤسسات جهاني براي توسـعه روسـتايي ايران
مظفر صرافي
با همكاري: مهرداد جواهري بور، امراله كرمبور، و عباس مخبر
ا هداف کلان برای برقراری ارتباط و بهره گیری از همکاری با مؤسسات جهاني می تواند
دوگانه باشد: از یک سو، تقاضا برای منابع و دانشی که در کشور وجود ندارد یا توسعه
کافی نیافته است، هدف قرار گیرد و از سوی دیگر، عرضه منابع و دانشی که در کشور وجود
دارد یا جهت بهره مندی دیگر کشورها، به قدر کافی توسعه یافته است، هدف باشد. توسعه
روستایی و بخش کشاورزی در ایران، هر دو هدف را می تواند و بايد در نظر داشته باشد.
پیشینه همکاری هاي بین المللی کشور برای توسعه، کارنامه درخشانی نشان نمی دهد و
گزارش های جهانی حکایت از آن دارند که ایران از جمله کشورهایی است که کمترین
استفاده از اعتبارات و کمک های خارجی را می نماید و به تبع آن، سهم جهانی بخش
کشاورزی و جامعه روستایی کشور نيز متناسب با نیازها و توان های آن نیست.
مرور تجارب و اسناد جهانی در این زمینه گویای آن است که طی دهه اخیر، جامعه بین
المللی به تدریج با نقد روال گذشته، به اصلاحات مثبتی در شیوه و شرایط اعطاء کمک ها
و برقراری همکاری ها دست زده است که قابلیت استفاده در جهت توسعه ملی جوامع در حال
توسعه را دارد و امکان اعمال اراده بیشتری به دریافت کنندگان می دهد. به موازات این
اصلاحات، به تازگي تحولی مهم در نظریه ها و گزارش های توسعه جهانی قابل ردگیری است
که حاکی از چرخش به سوی ارتقاء نقش و جایگاه بخش کشاورزی و جامعه روستایی در راهبرد
توسعه جهانی است. این چرخش در جهت توانمندسازی روستائیان و تسهیل یکپارچگی فعالیت
های کشاورزی با بخش های مدرن و دانایی- محور در شهرها و استفاده از فرآیند جهانی
شدن به ویژه برای فقرزدایی، حفاظت محیط زیست و امنیت غذایی است و فرصت مغتنمی برای
دریافت سهم بیشتر در کمک های جهانی به وجود آورده است.
این نوشتار با مرور نظریه های توسعه طی دو دهۀ اخیر شروع مي شود تا در پرتو آن،
رويكرد همکاری ها با مؤسسات جها ني برای توسعۀ روستایی کشور روشن شود. در ادامه،
اهداف این همکاری و ضرورت آن بحث شده و سپـس به نحوۀ متـداول همکـاری هـای بین
الملـلی اشـاره گردیده و مناسب ترین روش رسیدن به اهداف مورد نظر کشور از طریق
همکاری های جهانی شرح داده شده است. در پایان، راهبرد و راهکارهای بهره برداری
بهینه از همکاری های جهانی برای توسعۀ روستایی کشور پیشنهاد شده است.