چگونه میتوان مناطق روستایی را توسعه داد و با نابرابریهای اجتماعی و منطقهای مبارزه کرد؟

درسهایی از سیاست انسجام

بودجهی ساختاری اتحادیهی اروپا

دکتر هوبرت هِینِلْت

 

چکیده

یکی از اهداف اصلی یکپارچهسازی اروپا مبارزهی سیاسی علیهی نا برابریهای اجتماعی و منطقه‌‌ای میباشد. انسجام کشورهای اروپایی به عنوان یک هدف از اواخر دههی 1980 میلادی در معاهدات اتحادیهی اروپا مقرر گردید (قانون اروپای واحد)، و بودجهی ساختاری، ابزارهای اصلی برای رسیدن به این هدف را ارائه کرده است. 308 میلیارد یورو برای دورهی زمانی 2007 تا 2014 میلادی به این وجوه تخصیص یافته است،  و حدود 283 میلیارد یورو از این مبلغ به هدفی تحت عنوان  "هدف همگرایی" اختصاص یافت که بر اساس آن از تحقیق، نوآوری، حفاظت از محیط زیست، پیشگیری از خطر و همچنین سرمایهگذاریهای زیربنایی به ویژه در مناطقی پشتیبانی شد که کمترین میزان توسعه و پیشرفت در آنها مشاهده میشد.

اگر چه به بودجهی ساختاری اتحادیهی اروپا از نقطه نظر سیاسی انتقاد میشود، که البته برای یک سیاست مبتنی بر توزیع مجدد غیرمعمول نیست، اما از اجرای آنها طی دو دههی اخیر درسهایی را میتوان فرا گرفت که میتواند برای طراحی سیاستهای مشابه در دیگر نقاط دنیا آموزنده باشند. این درسها عمدتاً حول محور روش طراحی و اجرای مداخلات سیاسی هستند تا به مشکلات خاص منطقهای و بسیج "پتانسیلهای به اصطلاح درونزادی" رسیدگی شود که به طور فضایی ریشه دواندهاند. بخش اول این مقاله مشخص میکند که همهنوع مشکلات مرتبط با نابرابریهای منطقهای و مخصوصاً کاهش جمعیت روستایی را نمیتوان با ابزار سیاسی حل کرد. این مشکلات با معرفی و شفافسازی مفهوم قابلیت اداره نمودن خواهد شد. بر اساس این مفهوم، بایستی تأکید بر بخشهایی که به صورت درونزادی، به عنوان مثال به لحاظ سیاسی، مشخص هستند (مانند محدودیتها و موانع روستایی و فرصتهای سیاستگذاری) در دستورکار قرار گیرد و از تلاش برای اداره نمودن (یا هماهنگسازی به روشی که به لحاظ اجتماعی الزامآور است) اجتناب نمود.

در بخش دوم (بخش اصلی مقاله) درسهایی که از طراحی و استفاده از بودجهی ساختاری اتحادیهی اروپا میتوان فراگرفت، مورد ملاحظه قرار میگیرند. این بازتابها حول این محور قرار میگیرند که چگونه به محدودیتهای به لحاظ سیاسی تعیین شده و  فرصتهای سیاستگذاری در سطح منطقهای رسیدگی میشود تا آنچه که از سوی عوامل اصلی، مطلوب و شناخته شده هستند، و عموماً از نظر آنها دستیافتنی قلمداد میشوند، مشخص گردد.